امام علی (ع): كسى كه دانشى را زنده كند هرگز نميرد.
شوشان ـ فروغ کیماسی :
تورم فقط قیمتها را بالا نمیبرد؛ سهم بزرگی از آرامش روانی ما را هم میبلعد. بسیاری از خانوادهها امروز پیش از آنکه دغدغه ی تربیت فرزند، کیفیت روابط یا برنامهریزی برای آینده را داشته باشند، درگیر محاسبهی هزینهها و کمکردن از نیازهای ضروری خود هستند. بهعنوان کسی که مدتهاست با مسائل افراد و خانوادههای مختلف در ارتباط هستم ، میتوانم بگویم فشار مالی یکی از پنهانترین و در عینحال گستردهترین عوامل اضطراب در جامعه است.
اضطراب مالی دقیقاً زمانی شکل میگیرد که فرد احساس میکند کنترلش بر زندگی اقتصادیاش کم شده یا از بین رفته. حتی اگر درآمد یا شغل فرد تغییر نکرده باشد، نوسان قیمتها باعث میشود آینده مبهم بهنظر برسد. مغز انسان در مواجهه با ابهام واکنشی مشابهِ خطر واقعی نشان میدهد؛ ضربان قلب بالاتر، نگرانیهای چرخشی، کاهش توان تصمیمگیری و بیحوصلگی های روزمره.
یکی از پیامدهای مهم تورم این است که روابط خانوادگی و کیفیت تعاملات با افراد را تحتتأثیر قرار میدهد. مشاجرههای کوچک، بیحوصلگی والدین با فرزندان، یا دور شدن از فعالیتهای لذتبخش همگی از فشار ذهنی ناشی از هزینههای زندگی سرچشمه میگیرد. بسیاری از مردم خود را سرزنش میکنند که «چرا نمیتوانند بهتر مدیریت کنند»، درحالیکه مشکل، فردی نیست؛ سیستمی است. در چنین شرایطی، سرزنش خود تنها به افزایش احساس ناکافیبودن و کاهش اعتمادبهنفس منجر میشود.
در کنار همهی اینها تورم ؛ فرسودگی روانی ایجاد میکند. ذهنی که همیشه در حالت آمادهباش است، کمتر فرصت استراحت دارد. وقتی فرد برای هر خرید سادهای مجبور به محاسبهی دقیق و مقایسهی مداوم میشود، انرژی روانی او تحلیل میرود.نتیجه یه این اعمالِ روانی معمولاً بیخوابی، کاهش تمرکز، پرخاشگری و گاهی کنارهگیری اجتماعی است.
اما حتی در شرایط سخت اقتصادی، راهکارهایی وجود دارد که میتواند بخشی از این فشار روانی را کاهش دهد. نخستین قدم، پذیرش این است که اضطراب مالی تجربهای جمعی است، نه ضعف شخصی؛ پس فقط به خود نگاه نکنیم .صحبتکردن درباره ی نگرانیها با اعضای خانواده یا دوستان قابل اعتماد، فشار ذهنی را کمتر میکند. برنامهریزی مالی واقعبینانه حتی اگر محدود باشد احساس کنترل را بازمیگرداند. همچنین بسیار مهم است که افراد از مقایسهکردن خود با دیگران پرهیز کنند؛ چرا که در دوران تورم، واقعیت زندگی دیگران از بیرون دقیق دیده نمیشود.
در نهایت، مراقبت روانی باید بهاندازه مراقبت مالی جدی گرفته شود. جامعهای که با فشار اقتصادی دستوپنجه نرم میکند، نیاز دارد درباره ی اضطراب مالی صحبت شود، آموزش داده شود و مسیرهای حمایت روانی برای مردم در دسترس باشد. سلامت روان، کالای لوکس نیست؛ یک ضرورت اجتماعی است.